مبحث ۱ مقررات ملی ساختمان با عنوان «کلیات، تعاریف و اصول» نخستین و پایهایترین بخش مقررات ملی است و نقش ستون اصلی برای درک سایر مباحث را ایفا میکند. این مبحث چارچوب کلی نظام ساختوساز کشور را مشخص میسازد و با ارائه تعاریف استاندارد، طبقهبندیها، مفاهیم حقوقی، حدود مسئولیتها و اصول حاکم بر طراحی، اجرا و نظارت، زمینهای هماهنگ و یکپارچه میان همه مهندسان ایجاد میکند.
در مبحث ۱، واژهها و تعاریف رسمی مربوط به اجزای ساختمان، انواع کاربری، گروهبندی فضاها، سطوح مسئولیتها، الزامات قانونی، شرح وظایف عوامل دخیل در پروژه، استانداردهای مورد ارجاع و شیوه تعامل میان طراح، ناظر، مجری و کارفرما دقیقاً مشخص شده است. همین موضوع باعث میشود مبحث ۱ نهفقط مقدمهای ساده، بلکه کلید فهم درست سایر مباحث مانند سازه، معماری، تأسیسات مکانیکی و برقی باشد.
این مبحث برای داوطلبان آزمونهای نظارت، طراحی، اجرا و محاسبات در رشتههای عمران، معماری، برق و مکانیک کاملاً ضروری است. مهندسان فعال در حوزه ساختوساز نیز برای رعایت استانداردها، جلوگیری از مغایرت اجرایی و انطباق با ضوابط قانونی، ناچارند مفاهیم پایهای مبحث ۱ را بهصورت کامل بشناسند.